dabıl yu, dabıl yu, dabıl yu = www = “üç çift v”

(Son güncelleme;  5 Ağustos 2008) 

İngilizce bizim dilimizin içine hâl hatır sormadan, izin istemeden çat kapı giriverdi.  1990′ lı yıllarda internete giriş sırasında konuyu yönetmeyle  görevli olan METU (1)  o sırada Türkiye’ye ilk kez giren birçok bilgisayar deyimiyle beraber  @ ve w harf/simgelerini de bizler de birer Amerikalıymışızcasına olduğu gibi aldı.

Bizler de yaklaşık 12  yıldır dabılyu, dabılyu, dabılyu deyip duruyoruz.  (dabıl’ın anlamı için en alta bakınız (3)) 

Aslında çok yaratıcı bir toplumuz. GSM yerine ‘cep telefonunu” bulup, oturtturuverdik.  Yabancı sözlerden uzak durmaya da genelde dikkat ediyoruz.  Sonunda imeyl yerine e-posta da oturdu sayılır.  Her nedense www ve @ de takıldık kaldık.

Bence www  yazıp, “üç çift ve” okumak çok doğru bir çözüm.

a. Dilimizde bugün var olan iki sözcüğü kullanıyoruz. v harfi de, çift kavramı da dilimizde var.

b. Görünen şeyi olduğu gibi okuyoruz; w sahiden de yanyana konmuş iki v’dir, yani çift v’dir.   “Çift ve”yi en uzak yaşam yerinde de söyleseniz dabılyu’dan çok daha anlanabilir bir şey söylüyorsunuzdur ve hemen algılanabilir.

c. www internete özel bir harf grubu, kısaltmadır.  Bunu aynen göründüğü şekilde tek bir tanımla anlatmamız daha doğru olur; ‘üç çift v’.

d. Dabılyu üç hecedir, ‘çift ve’ ise iki hece.  ‘Çift ve’ demek daha kolaydır. Hele 6 hece yerine (dabıl yu, dabıl yu, dabıl yu) sadece üç hece (üç çift ve) ile anlatmak çok daha kolay olacaktır.

 

Neden bugünedek bu söyleme geçmedik, bilmiyorum.  Bana göre w harfini tanımlayabilecek en güzel söylem “çift ve”dir.

@ konusunu bir sonraki yazımda işlemek istiyorum.

(1) ODTÜ ve METU,  Dr. Jeykıl ve Mr.Hyde gibidir.  Ne zaman hangi kılıkta ve karakterde olacağı belli olmaz.  Sayın Hüseyin Çalışkan’ın bu konuda çok güzel bir çalışması var, ODTÜ Tarihçe 1956-1980) . Ne yazık ki bu kitap 2003te tükendi ve bir daha da basılmadı.

(2) Yazıyı bitirdikten sonra kontrol etmeye döndüğümde “üç çift v” adının aralarında Doğan Hızlan ve Emre Kongar da olan 5 ayrı sitede daha önce kullanıldığını/ önerildiğini gördüm.

Güncelleme – 13 Temmuz 2008)

Bugün gugıl (İngilizce Google olarak yazılır, gugıl diye okunur) arama motoru bloguma üç arama yönlendirmiş;

a. Bir yurttaşım “dabıl ne demek” diye sormuş,

b. Başka biri “sivi özgeçmiş” ilişki ve anlamını sorgulamış,

c. Üçüncü biri ise “cv anlamı”nı sormuş. 

Bu üç kişinin aklını karıştırmaya kimin hakkı var?   Bu deyimleri kullanılanları az biraz incelerseniz onların da “ne demek istediklerini tam bilmedikleri” ortaya çıkar.   Örneğin “Cv” yazılımı neden “yüzbeş” anlamına gelmez?  Aslında Cv Latin harflerinde 105 demektir.

20. Yüzyılın başlarından kalma bir özdeyiş vardır;  “Bu kadar cehalet ancak tahsil ile mümkündür – Bu düzeyde bilgisizlik ancak eğitimle olabilir”.     “Sivi”,  “sisi”, “dabılyu” sözcüklerini kullananları da böyle  bir eğitimden geçirmiş olduğumuzu düşünüyorum.  Çevremize bakarsak bu konuda bayağı da başarılı olmuşuz. 

(3) – ‘Dabıl’ olarak okunan sözcük İngilizce ‘double’ yazılır.  Çift veya ikili anlamına gelir.  Tek, çift ve üçlü zarflarının ikincisidir. Türkçede duymaya alıştırıldığımız söylem “dabıl yu” dur, bu da “w”  harfinin İngilizce okunuşudur. İngilizce “double you” yazılımının anlamı “çift v” olup, okunuşu da “dabıl yu” dur.  En basit anlamıyla “çift u” demektir. Neden “dabıl vi” yani “çift v” denmediğini ise bilmiyorum.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: