Onurlandırarak Verebilmek – Diş Kirası

Son Düzenleme- 7 Nisan 2008

Bu akşam Kuzguncuk’ta  iki arkadaşımla bir konu geliştirmeye çalışıyorduk.  Konu yardımlaşma yerine, ‘kim kimin ayağına gidecek’e dönüştü. 

Toplumumuz aslında  gösterişci değildir.  Birine yardım ederken bunu ayan beyan herkesin içinde değil, el altından  vermek usuldendir.  Verirken onur kırmamak doğru bir yaşam ve davranış biçimidir. Benim anımsadığım ilk “bak bunu sana ben veriyorum”lu veriş 1950’li yıllarda Marşal Planı çerçevesinde okullara çedar peyniri (sarı renkli bir peynir), süt tozu gibi gıda maddeleri verilmesiydi.  Paketlerin hepsinin üzerinde sıkışan iki el resmini anımsıyorum. Başka neler olduğunu anımsamıyorum.  Amerika da bu uygulamanın yanlış olduğunu anlamış olmalı ki, Irakta bu şekilde davranmadılar.

‘diş kirası’  kavramı ve yöntemi de onur kırmadan, yücelterek vermenin çok tipik bir örneğidir. Türk toplumu mahalle sistemi içinde, her sınıf (çok fakir, fakir, orta halli ve zengin) aynı mahallede otururdu.  Bugün de İstanbul’un bütün sınıfların oturduğu semtleri boğaz köyleridir.  Yardımlaşma için Ramazan Ayı’nın uygunluğu nedeniyle, mahallenin zengini açık sofra yapar, bütün mahalleyi iftara davet ederdi.  İftar yemeğinden sonra da gelenlere ev halkına da götürmesi için ek bir nakit yardım yapılırdı.  Bu yardım ‘ben seni doyurdum, bunu da ev hanesine veriyorum’ demek yerine ‘diş kirası’ olarak verilirdi.  Başka deyişle, ‘sen evime geldin, bana şeref verdin, yemeğimi yedin yoruldun, bunun karşılığı olarak ta bu hediyemi kabul et’ denirdi.

Toplum olarak yeniden bu değerlere dönmemiz gerekiyor.  Kuzguncuk’taki toplantıda bunları konuşacak vakit yoktu.  Gene de ‘yardımı alacak kişilerin onurları yüceltilerek yardım edilmesi, onun için de onların ayağına gidilerek yardım konusunun görüşülmesi’ gerektiği konusunda anlaşıldı.

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: