(Yazının sonundaki özet tabloya bakınız)
A. Amaç ve Sonuç
Bu çalışma İnternette yaklaşık iki yıldır gözlenen “Türkçe Karakter Bozuklukları” nın kaynaklarını belirleyebilmek için yapılmıştır.
Varılan Sonuç;
a. İnternet kullanıcılarının “Dil Kodlaması” konusunda bilgilenme eksikliği var.
b. Bozuk Türkçe üç harfte yoğunlaşmıştır- ı, ş ve ğ harfleri.
c. Bozuk harflerin büyük kaynağı Yahoo Kişisel Sunucu ve “*.yahoo” adresli e-postalardır.
d. İkincil kaynak Tekkod-Unicode kullanan e-postalardır. Bu konunun detayda incelenmesi gerekir.
Önümüzdeki birkaç yıl boyunca bütün dünyada Tekkod’a geçiş sürecini yaşayacağız.
Sorunun çözümü kullanıcıların bu konuya özen göstermelerinde yatmaktadır.
“Anlatabildiğin karşı tarafın okuyabildiğiyle sınırlıdır”
B. Çevre Şartları
· Alıcı sunucusu – İşnet
· Alıcı Bilgisayar Programı- XP Windows
· Microsoft Outlook 2000· Dil Kodlaması- Tr-ISO
· Örnek Havuz- 4 ayrı Yahoogrup ve Özel İletiler
· Örnekleme çoğunlukla Kasım 2006’da yapıldı.
C. Örnekleme Yöntemi
Süre içinde gelen bütün Türkçe Karakteri Bozuk mesajlar incelemek için alındı. (Toplam 35 tane) Doğru gelen mesajların büyük kısmı silindi. Yaklaşık 70 tanesi özellik araştırmak için tutuldu. (Toplam 72 tane) US-ASCII (İngilizce Alfabe Harfleri) ile yollanan mesajlar incelenmedi, harf bozukluğu yoktu. Sınama için “Ali ışığı aç” tümcesi kullanıldı.
D. İncelenen-İzlenen Özellikler
· Son yollayan Sunucu
· Mesajın Doğrudan/ Grup Sunucu yolu ile geldiği
· Alıcı Ekranında görünen mesajın Dil Kodlaması
· Türkçe Karakterlein Bozuk/Doğru Olduğu
· Bozuk olanların genel nitelikleri
E. Alınan Sonuçlar
F. İrdeleme ve Değerleme
1. Bozuk Türkçe Harflerin büyük bir bölümünü Yahoo kaynaklı e-postalar oluşturuyor.
a. Öbekte Yahoo Kaynaklı 42 e-posta var.(%39) Doğru olarak alıcıya ulaşan ise 15 e-posta. (%65 bozuk) Bu durumu, “Yahoo kaynaklı e-postaların yaklaşık üçte biri alıcıya doğru ulaşıyor” olarak özetleyebiliriz.
b. Alıcıya bozuk olarak ulaşan 35 e-postaların 27′si Yahoo çıkışlı. Bu durumu da, “Alıcıya bozuk olarak ulaşan e-postaların yaklaşık %80′i Yahoo kaynaklıdır.” diye özetleyebiliriz.
2. Yahoogrupların kullanılmasının Türkçe harf bozukluğuna neden olduğunu söyleyemeyiz.
3. Harf bozuklukları temelde üç nedene dayalı;
a. ş, ı ve ğ okunamaz işaretler olarak geliyor.
Örnek:
T|rk Hava Yollar}’n}n vr|tbap Onlar}n
Bu durum Yahoo’nun ABD’deki sunucularının Avrupaya yolladığı bütün e-postaları “Batı Avrupa- ISO” olarak yollaması. Türkçe ISO’da olan ı, ş ve ğ harfleri ise Batı Avrupa kodlamasında yok. (Bu şekilde bozuk gelen e-postaların dil kodlamasına bakın, Batı Avrupa ISO göreceksiniz. Bir de gönderinin sunucusuna bakın.)
b. Harflerin yerinde bazı üst tarafta yazılmış küçük puntolu rakamlar görünüyor.
Örnek: ise ayn¹ düºünce tarz¹. ©statistiki
Bu durum şu an deneme sürecini yaşayan Tekkod (Unicode) Dil Kodlaması ile diğer kodlar arasındaki uyumsuzluktan ileri geliyor. Çok yakın bir zamanda bütün dünya sadece Tekkod (Unicode) ve yenilenmelerini kullanıyor olacak. O zaman zaten bütün diğer kodlar ortadan kalkmış olacak ve bu sorunu yaşamayacağız.
c. Gelen e-postaların kodlamasını değiştirmeden iletir veya yanıtlarsanız genelde gelen kod devam ediyor. (Bu kod okuyucu tarafından değiştirilebiliyor) Bazan da kullanıcı kodlamayı değiştirmiş oluyor. O zaman ortaya çıkan karmaşayı çözmek mümkün değil.
Örnek Özet Tablo
Good site!!!
İzin verirseniz bu incelemede eksık konu sunucu ve istemci nin karakter setleridir. Yani isletim sistemi karakter setleri. Bu tip problemlere onlar da neden olabilir.