ISO (“iso” okuyun) – ‘Uluslararası Standartlar Kurumu’nun İngilizce söylenişinin kısaltılmışı olup (International Standards Organization – ISO), Cenevre- İsviçre’de yerleşiktir. İlk Uluslararası Standart 1906 yılında Uluslarası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından hazırlanmıştı. 1926 yılında “Ulusal Standartlar Enstitüleri Uluslararası Federasyonu” (ISA) kuruldu. ISO 2. Dünya Savaşı sonunda ‘Küresel Kurumlar Oluşturma Çabası’nın bir parçası olarak 23 Şubat 1947’de çalışmaya başladı.
ISO’nun hemen her konu ve dalda standardı vardır. Örneğin artık hepimizin satın aldığı ürünlerin üstlerinde ISO 9000, ISO 9001 Kalite Kontrol Standartları belirtilir. İnternette Dil Kodlamaları için de ISO Standartları geliştirilmiştir.
Eski Kuşak – Ayrı Ayrı Alan Kodları Dönemi
ISO-8859 Uluslarası Harf Standartları daha evvelce hazırlanmış olan ISO-639’un yerine hazırlanmıştı. (ISO 639 yaklaşık 150 dili kapsıyordu. Günümüzde ise Dil Tanımlama Kodu olarak kullanılıyor.) ISO-8859′un hepsi tamamlanmadan üzerindeki çalışmalar 2004 yılında durduruldu. Basılı olarak ilk on standart bulunmaktadır.
ISO 8859-1 Latin-1, Batı Avrupa – http://www.tachyonsoft.com/iso88591.htm
ISO 8859 -2 Latin-2, Doğu Avrupa – http://www.tachyonsoft.com/iso88592.htm
ISO 8859 -3 Latin-3, Güney Avrupa – http://www.tachyonsoft.com/iso88593.htm
ISO 8859 -4 Latin-4, Baltık dilleri – http://www.tachyonsoft.com/iso88594.htm
ISO 8859 -5 Kril alfabesi – http://www.tachyonsoft.com/iso88595.htm
ISO 8859 -6 Arap alfabesi – http://www.tachyonsoft.com/iso88596.htm
ISO 8859 -7 Yunan alfabesi – http://www.tachyonsoft.com/iso88597.htm
ISO 8859 -8 İbranice alfabesi – http://www.tachyonsoft.com/iso88598.htm
ISO 8859 -9 Latin-5, Türkçe alfabesi – http://www.tachyonsoft.com/iso88599.htm
ISO 8859 -10 Latin-6, Kuzey dilleri
ISO 8859 -11 Taylanda alfabesi
ISO 8859 -13 Latin-7, Baltık alfabesi
ISO 8859 -14 Latin-8, Keltçe alfabesi
ISO 8859 -15 Latin-9, Batı Avrupa
ISO 8859 -16 Latin-10′u tanımlar.
Güneydoğu Avrupa IISO/IEC çalışma grubu 2004 Haziran’da ISO 8859’un güncelleme işlemlerine son verdi. Aynı grup o tarihten sonra Evrensel Harfler ve ‘Tekkod’ üzerinde çalışmayı sürdürdü. 1999’dan sonra sadece bir standart güncellendi. 8-bit üzerine kurulmuş olan ISO-8859, sorunları olan bir sistemdi. Bu konuda İngilizce olan aşağıdaki siteye bakabilirsiniz. http://czyborra.com/charsets/iso8859.html
Özet olarak ISO-8859 artık yoktur, Tekkod’a geçme sürecini yaşıyoruz.
Yeni Kuşak – Evrensel Kodlama Dönemi
Bilgisayar teknolojisinin beklenmeyen bir hızla gelişip, yayılması yeni gereksinimler oluşturdu. 1980′li yılların sonunda birbirleriyle çelişen Bölgesel Karakter Kodları yerine Tek bir Kodlama Sistemine geçilmesi zorunlu oldu. Evrensel ve tek kodlama sistemi olarak ISO 10646-1 ilk baskısını 1993’te yaptı. Bu kod hazırlanırken Tekkod Konsorsiyumu (Unicode) ile işbirliği yapılmıştı.
ISO 10646’ın son baskısı 2003 yılında yapılmış olup, ISO Sitesinden indirilebilir. Artık 8859 üzerinde hiç çalışma yapılmamakta, evrensel tek bir kod olan 10646 üzerinde çalışılmaktadır.
son
Buraya kadar sabredip, okuyan sayın ilgili;
LÜTFEN EKSİK GÖRDÜĞÜNÜZ YER/KONU VARSA BİLDİRİR MİSİNİZ?
(Beğendi iseniz bildirmenize gerek kalmıyor, çünkü bu yazı sizin beğenmeniz ve yararlanmanız için hazırlandı.)
benim bir forum sitem var ve sunucudan başka sunucuya taşıdığım zaman tr hatası verdi yeniden tr dil dosyası yükledim fakat değişmedi.mesela ü=ü böyle ç=ç böyle çıkıyor acaba dil dosyasından iso kodunu değiştirip bunu düzeltme olanağınımız var mı latin5i denedim olmyor acaba başka işe yarar iso kodu var mı?
Bu sorun sunucuların dil kodlarının değişikliği nedeni ile oluyor. Önerim sistematik bir izleme yapmanız.
1. İlk sitenizi doğru okurken sol üstteki “görünüm- view” sekmesinden sayfanın kodlamasını not edin.
2. Yeni sitenizin çalışan başka sayfalarını örnekleyip, dil kodlamalarını not edin.
3. Kendi sitenizde başka kodlamalara geçince harfler nasıl değişiyoru izleyin ve not edin.
Bu verilerle, yazıya hangi kodlamayı giydiriseniz, öbür tarafta doğru çıkara varmanız gerekir. Kolay gelsin,
Gültekin Orhon